NHỆN TRẮNG HẠI ỚT: DẤU HIỆU XOĂN LÁ VÀ CÁCH PHÒNG TRỪ

Nhện trắng hại ớt là nguyên nhân thường gặp nhất khiến đọt ớt xoăn lại, lá non cúp xuống, bông rụng và trái sần sượng ở ruộng ớt miền Tây mùa nắng. Cách xử lý hiệu quả là phát hiện sớm khi đọt mới chớm xoăn, phun thuốc trừ nhện đúng đối tượng ghi trên nhãn, phun kỹ vào đọt non và mặt dưới lá, nhắc lại theo nhãn và luân phiên thuốc khác nhóm để nhện không kháng thuốc. Nhện đỏ cũng gây hại ớt nhưng triệu chứng khác: lá bị chấm trắng li ti, vàng bạc và có tơ mịn ở mặt dưới.

Nhiều bà con thấy đọt ớt xoăn thì nghĩ ngay tới bệnh virus, rồi nhổ bỏ cây hoặc phun thuốc trừ bệnh mà không đỡ. Thực tế, ở ruộng ớt Đồng bằng sông Cửu Long, nhện trắng (còn gọi nhện vàng, nhện rộng) là thủ phạm rất hay gặp, nhất là từ tháng 12 tới tháng 4 khi trời nắng nóng. Bài này giúp bà con phân biệt nhện trắng, nhện đỏ với các nguyên nhân khác và cách phòng trừ tổng hợp.

Dấu hiệu nhận biết nhện trắng hại ớt

Nhện trắng rất nhỏ, mắt thường gần như không thấy, phải dùng kính lúp soi mặt dưới lá non mới thấy con nhện trong suốt hoặc vàng nhạt. Vì vậy bà con chủ yếu nhận biết qua triệu chứng trên cây:

• Đọt non xoăn, lá cúp xuống: lá non không nở ra được, mép lá cong xuống, lá dày và giòn hơn bình thường. Nặng thì đọt chùn lại, cây không vươn lên.
• Mặt dưới lá bóng như dầu, chuyển màu nâu đồng: phần lá bị chích hút sần lại, bóng láng, sau chuyển màu nâu.
• Bông rụng, trái non sần, nứt, có vệt nâu bạc: trái lớn chậm, vỏ sượng, cong queo, mất giá khi bán.
• Hại lan theo từng chòm: thường bắt đầu từ vài cây rồi lan ra các cây kế bên theo hàng.

Phân biệt nhện trắng và nhện đỏ trên ớt

Đặc điểm	Nhện trắng	Nhện đỏ
Vị trí	Đọt non, lá non, bông, trái non	Mặt dưới lá bánh tẻ, lá già
Triệu chứng lá	Lá xoăn, cúp xuống, dày, bóng mặt dưới	Chấm trắng li ti, lá vàng bạc, khô dần
Dấu hiệu khác	Không có tơ	Có tơ mịn ở mặt dưới lá khi mật độ cao
Thấy bằng mắt thường	Gần như không, cần kính lúp	Thấy chấm đỏ nhỏ li ti khi soi kỹ

Đừng nhầm với bệnh virus và ngộ độc thuốc

Triệu chứng nhện trắng dễ nhầm với bệnh xoăn lá do virus, cháy lá do thuốc cỏ hoặc thiếu vi lượng. Cách phân biệt đơn giản: bẻ đọt xoăn soi mặt dưới lá bằng kính lúp thấy nhện, hoặc sau khi phun thuốc trừ nhện thì các đọt mới mọc ra lại bình thường. Lá đã xoăn trước đó sẽ không phẳng lại, bà con đừng thấy lá cũ còn xoăn mà phun liên tục.

Nguyên nhân và điều kiện phát sinh

Theo tài liệu của Khuyến nông Đại học Virginia Tech (Mỹ) và Đại học Connecticut, nhện trắng (tên khoa học Polyphagotarsonemus latus) có vòng đời rất ngắn: ở nhiệt độ ấm và ẩm độ cao, từ trứng tới con trưởng thành chỉ khoảng một tuần, vòng đời dài khoảng 1–2 tuần tùy nhiệt độ. Vì sinh sản nhanh nên chỉ sau vài tuần mật độ đã rất cao. Các tài liệu này cũng ghi nhận tác hại thường lộ ra chậm và triệu chứng còn thấy nhiều tuần sau khi nhện đã bị diệt; ớt cây con đặc biệt dễ bị hại, nhện chích làm bông và trái non không phát triển, trái lớn bị bạc vỏ.

Ở ruộng ớt miền Tây, nhện trắng, nhện đỏ phát triển mạnh khi:

• Trời nắng nóng, ít mưa (mùa khô), ruộng thiếu nước.
• Trồng dày, bón nhiều đạm làm đọt non mềm, mọc liên tục.
• Phun thuốc trừ sâu phổ rộng nhiều lần, diệt luôn thiên địch (bọ rùa, nhện bắt mồi).
• Ruộng gần vườn có cây ký chủ như cà, dưa, đậu, bông vải, cỏ dại; nhện bám theo gió, theo tay người, côn trùng để lan sang.

Biện pháp phòng trừ nhện trắng hại ớt tổng hợp

1. Vệ sinh đồng ruộng: dọn sạch cỏ dại, tàn dư cây cà, ớt vụ trước quanh ruộng. Nhổ, đem tiêu hủy cây bị nặng ở đầu vụ.
2. Thăm ruộng 2–3 ngày một lần: mùa nắng soi đọt non và mặt dưới lá, nhất là cây ở bìa ruộng, đầu gió. Thấy vài đọt chớm xoăn là xử lý ngay, không đợi lan cả ruộng.
3. Tưới đủ nước, giữ ẩm: ruộng khô hạn, bụi bám nhiều là điều kiện thuận lợi cho nhện đỏ; tưới phun mưa nhẹ giúp giảm nhện đỏ.
4. Bón phân cân đối: không bón dư đạm, tăng lân, kali và canxi giúp lá dày, cây cứng.
5. Bảo vệ thiên địch: hạn chế phun thuốc trừ sâu phổ rộng khi không cần thiết.
6. Dùng thuốc đúng cách: chọn thuốc có đối tượng nhện trên nhãn, pha đúng liều nhãn, phun kỹ đọt non và mặt dưới lá vì phần lớn thuốc trừ nhện tác động tiếp xúc. Nhện sinh sản nhanh nên thường phải phun nhắc lại theo nhãn; luân phiên thuốc khác nhóm hoạt chất, không dùng một loại liên tục cả vụ.
7. Giữ thời gian cách ly ghi trên nhãn trước khi hái trái.

Giải pháp từ Giang Tây

Bà con có thể tham khảo hai sản phẩm trừ nhện của Giang Tây để luân phiên trong vụ ớt:

Sản phẩm	Quy cách	Công dụng	Giá
Fier 500WP (dạng bột)	Gói 120g	Đặc trị nhện đỏ; phòng trừ sâu vẽ bùa, ăn lá	Đặt qua Facebook 81.000đ (giá gốc 90.000đ)
Fier 500WP	Gói 250g	Như trên	Đặt qua Facebook 153.000đ (giá gốc 170.000đ)
Abathai 3.6EC (dạng nhũ dầu)	Chai 480ml	Diệt nhện đỏ, sâu ăn lá, ốc	Đặt qua Facebook 99.000đ (giá gốc 110.000đ)

Cách dùng: pha theo hướng dẫn trên nhãn, phun ướt đều đọt non và mặt dưới lá, phun khi mật độ nhện còn thấp. Liều lượng, đối tượng và thời gian cách ly trước thu hoạch theo đúng nhãn từng sản phẩm. Không có thuốc nào phun một lần là sạch nhện, nên bà con kết hợp các biện pháp canh tác ở trên.

Mua ở đâu: thuốc trừ nhện Fier 500WP và Abathai 3.6EC có bán tại Công ty CP TMDV Giang Tây – 6/12 Lê Văn Sô, phường Bình Thủy, TP Cần Thơ – Hotline 0971 237 669 / 0967 29 39 09 – giao hàng toàn miền Tây, miễn phí ship đơn từ 300.000đ.

Câu hỏi thường gặp

Ớt bị xoăn đọt có phải luôn do nhện trắng?

Không hẳn. Xoăn đọt còn do bọ trĩ, rầy mềm, bệnh virus hoặc ngộ độc thuốc cỏ. Soi mặt dưới lá non bằng kính lúp thấy nhện thì mới chắc là nhện trắng.

Phun thuốc rồi sao lá ớt vẫn xoăn?

Lá đã bị hại sẽ không phẳng lại. Bà con theo dõi các đọt mới ra sau khi phun: đọt mới phẳng, xanh bình thường là nhện đã được kiểm soát.

Bao lâu phun nhắc lại một lần?

Theo khoảng cách ghi trên nhãn thuốc. Vì vòng đời nhện chỉ khoảng 1–2 tuần, bà con nên kiểm tra lại ruộng sau mỗi lần phun để quyết định có cần phun tiếp.

Có nên pha nhiều loại thuốc trừ nhện chung một bình?

Không nên. Dùng một loại đúng liều, sau đó luân phiên loại khác nhóm hoạt chất sẽ hiệu quả và ít kháng thuốc hơn.

Bài viết liên quan

• Bệnh thán thư trên ớt: dấu hiệu, nguyên nhân và cách phòng
• Cải tạo đất trồng rau màu, giúp rễ khỏe
• Bọ nhảy hại rau màu
• Nhện đỏ hại cam, bưởi

Kết luận

Nhện trắng hại ớt sinh sản rất nhanh trong mùa nắng, tác hại lộ ra chậm nên dễ bị bỏ sót. Thăm ruộng thường xuyên, xử lý khi đọt mới chớm xoăn, phun kỹ đọt non và luân phiên thuốc là cách giữ ruộng ớt ra bông, đậu trái đều. Cần tư vấn thêm, bà con gọi 0967 293 909 hoặc nhắn tin fanpage CH VTNN Giang Tây. Mua Fier 500WP, Abathai 3.6EC tại Công ty CP TMDV Giang Tây – 6/12 Lê Văn Sô, phường Bình Thủy, TP Cần Thơ – Hotline 0971 237 669 / 0967 29 39 09 – giao hàng toàn miền Tây, miễn phí ship đơn từ 300.000đ.