NỨT TRÁI DƯA HẤU, THỐI ĐÍT TRÁI DO THIẾU CANXI: CÁCH PHÒNG

Nứt trái dưa hấu và thối đít trái chủ yếu do nước tưới lúc thiếu lúc dư và do trái non không nhận đủ canxi. Cách phòng là giữ ẩm đất đều bằng màng phủ và tưới đều, bón vôi trước khi trồng ở đất chua, bón đạm vừa phải, và bổ sung canxi – bo cho cây từ lúc ra hoa đến khi trái lớn. Giang Tây có phân bón lá canxi bo Proca B11 và GT Bo để bà con bổ sung đúng giai đoạn.

Ở miền Tây, dưa hấu trồng nhiều vụ Tết và vụ mùa khô. Trái sắp thu mà gặp một trận mưa trái mùa, sáng ra ra ruộng thấy trái nứt toác là chuyện bà con hay gặp. Thối đít trái thì âm thầm hơn: đít trái có vết thâm, lõm, về sau đen, thương lái không mua. Hai tật này đều là bệnh sinh lý, không phải do nấm hay vi khuẩn gây ra từ đầu, nên phun thuốc trừ bệnh không giải quyết được.

Dấu hiệu nứt trái dưa hấu và thối đít trái

Nứt trái

• Vỏ nứt dọc hoặc nứt ngang, có khi nứt toác lộ ruột, thường xuất hiện sau mưa lớn hoặc sau lần tưới đẫm.
• Hay gặp ở trái đang lớn nhanh hoặc gần thu hoạch, ở giống vỏ mỏng.
• Vết nứt để lâu bị ruồi, nấm, vi khuẩn xâm nhập, trái thối nhanh.

Thối đít trái (thiếu canxi)

• Theo Đại học North Carolina State (Mỹ), triệu chứng đầu tiên là một vùng úng nước nhỏ ở đít trái (phía đầu hoa), đôi khi ở hông trái.
• Vết thâm lan rộng dần thành vòng tròn, mô chỗ bệnh sẫm màu, lõm xuống, khô như da thuộc.
• Nấm, khuẩn thứ cấp vào sau làm vết bệnh đen hẳn.
• Thiếu canxi nặng có thể thấy trước cả khi đậu trái: đọt non còi, lá non cháy mép.

Nguyên nhân nứt trái và thối đít trái dưa hấu

Vai trò của canxi đối với trái dưa

Canxi là chất "xi măng" gắn các tế bào vỏ trái lại với nhau, giúp vỏ dẻo dai, chịu được sức nở của ruột. Canxi đi lên trái theo dòng nước trong mạch gỗ; cây không chuyển được canxi từ lá già sang trái như với đạm hay kali. Vì vậy chỉ cần vài ngày thiếu nước, trái non đang lớn đã thiếu canxi dù trong đất vẫn có.

Các điều kiện làm bệnh nặng thêm

• Nước lúc thiếu lúc dư: nắng hạn kéo dài rồi mưa lớn hoặc tưới đẫm, ruột trái hút nước lớn nhanh hơn vỏ nên vỏ nứt. Tài liệu của Đại học North Carolina State nhấn mạnh cả thiếu lẫn thừa nước đều làm thối đít trái tăng.
• Đất chua, nghèo canxi: đất ruộng lúa chuyển lên trồng dưa ở miền Tây nhiều nơi pH thấp.
• Bón thừa đạm, thừa kali hay magie: làm tỉ lệ canxi so với các chất này thấp, cây lớn nhanh, trái to nhanh mà vỏ không theo kịp.
• Đất nhiễm mặn: mùa khô vùng ven biển, đất mặn làm cây khó hút canxi.
• Rễ bị tổn thương: xới gốc sâu, ngập úng làm rễ hư, hút nước và canxi kém.

Theo Đại học North Carolina State, nếu không phòng, thiệt hại do thối đít trái có thể từ rất ít đến hơn 50% sản lượng.

Biện pháp phòng nứt trái dưa hấu tổng hợp

Trước khi trồng

1. Đo pH đất. Đất chua thì bón vôi khi làm đất, càng sớm càng tốt trước khi xuống giống. Tài liệu Mỹ khuyên nâng pH lên khoảng 6,5–6,8 theo kết quả phân tích đất.
2. Lên liếp cao, rãnh thoát nước tốt để mưa lớn không ngập gốc.
3. Phủ màng nilon (bạt phủ) để giữ ẩm đều, hạn chế đất khô nhanh rồi ướt đẫm.
4. Chọn giống vỏ dày, ít nứt nếu ruộng hay gặp mưa cuối vụ.

Trong lúc cây ra hoa, nuôi trái

• Tưới đều, mỗi lần vừa đủ ẩm; không để đất khô lâu rồi tưới đẫm một lần. Tưới nhỏ giọt dưới màng phủ là cách giữ ẩm đều nhất.
• Bón đạm vừa phải, chia nhỏ; giai đoạn nuôi trái tăng kali nhưng không bỏ quên canxi.
• Bổ sung canxi – bo qua lá từ lúc ra hoa, đậu trái đến khi trái lớn, phun theo hướng dẫn trên nhãn sản phẩm.
• Không xới sâu gần gốc khi dây đã bò kín, tránh đứt rễ.
• Thấy trời sắp mưa lớn mà trái đã đủ ngày thì thu sớm; gần thu hoạch giảm lượng nước tưới.
• Ngắt bỏ trái đã thối đít để cây dồn sức nuôi các trái còn lại.

Giữ cây khỏe, ít sâu bệnh cũng giúp trái phát triển đều. Bà con xem thêm cách phòng rầy mềm hại dưa hấu và bệnh sương mai, thán thư trên dưa hấu.

Giải pháp từ Giang Tây: bổ sung canxi bo cho dưa hấu

Sản phẩm	Quy cách	Công dụng	Cách dùng	Giá
Proca B11	Chai 100ml	Cung cấp canxi bo cao cấp, chống rụng hoa, trái non, thối đít trái	Theo hướng dẫn trên nhãn	Đặt qua Facebook 48.600đ (giá gốc 54.000đ)
	Chai 500ml			Đặt qua Facebook 140.400đ (giá gốc 156.000đ)
GT Bo	Chai 500ml	Chống rụng trái non; dai cuống	Theo hướng dẫn trên nhãn	Đặt qua Facebook 131.400đ (giá gốc 146.000đ)

Phân bón lá chỉ phát huy khi cây đủ nước. Ruộng đang khô hạn thì tưới đều trở lại trước, rồi mới phun bổ sung canxi bo.

Mua ở đâu: phân bón lá canxi bo Proca B11 và GT Bo có bán tại Công ty CP TMDV Giang Tây – 6/12 Lê Văn Sô, phường Bình Thủy, TP Cần Thơ – Hotline 0971 237 669 / 0967 29 39 09 – giao hàng toàn miền Tây, miễn phí ship đơn từ 300.000đ.

Câu hỏi thường gặp về nứt trái dưa hấu

Trái dưa đã nứt có cứu được không?

Không liền lại được. Nên thu sớm nếu trái đã đủ ngày, hoặc bỏ trái nứt để tránh ruồi, nấm lây sang trái khác.

Thối đít trái dưa hấu có phải do nấm?

Không phải. Đây là bệnh sinh lý do trái non thiếu canxi; nấm chỉ vào sau làm vết bệnh đen thêm. Phun thuốc trừ nấm không chữa được nguyên nhân.

Khi nào nên phun canxi bo cho dưa hấu?

Từ lúc ra hoa, đậu trái và trong giai đoạn trái lớn nhanh, theo khoảng cách và liều ghi trên nhãn sản phẩm. Phun lúc sáng sớm hoặc chiều mát.

Bón nhiều canxi vào đất có hết nứt trái không?

Chưa chắc. Nếu nước tưới vẫn lúc thiếu lúc dư thì trái vẫn có thể nứt. Giữ ẩm đều là việc quan trọng nhất, canxi là phần hỗ trợ.

Kết luận

Nứt trái dưa hấu và thối đít trái phòng được nếu bà con giữ ẩm đất đều, bón vôi cho đất chua trước khi trồng, bón đạm vừa phải và bổ sung canxi bo đúng giai đoạn ra hoa – nuôi trái. Đừng đợi trái nứt, thối mới xử lý vì lúc đó trái hư không cứu được.

Cần tư vấn cho ruộng dưa của mình, bà con gọi 0967 293 909 hoặc nhắn fanpage CH VTNN Giang Tây. Mua Proca B11, GT Bo: Công ty CP TMDV Giang Tây – 6/12 Lê Văn Sô, phường Bình Thủy, TP Cần Thơ – Hotline 0971 237 669 / 0967 29 39 09 – giao hàng toàn miền Tây, miễn phí ship đơn từ 300.000đ.

Nguồn tham khảo: NC State Extension (Đại học North Carolina State, Mỹ) – Blossom-End Rot of Tomato, Pepper, and Watermelon; kinh nghiệm trồng dưa hấu của bà con Đồng bằng sông Cửu Long.