CẢI TẠO ĐẤT TRỒNG RAU MÀU GIÚP RỄ KHỎE, RAU XANH TỐT

Hướng dẫn cải tạo đất trồng rau màu ở miền Tây: dọn tàn dư, lên luống, chỉnh pH đất phèn, bón hữu cơ, luân canh để rễ khỏe, rau xanh tốt, ít bệnh.

Cải tạo đất trồng rau đúng cách gồm 4 việc chính: xới đất, lên luống cao cho thoát nước; bón nhiều phân hữu cơ hoai để đất tơi xốp; chỉnh pH khi đất chua, phèn; và luân canh, nghỉ đất, vệ sinh tàn dư để giảm mầm bệnh. Với đất chua cần hạ phèn nhanh, bà con có thể dùng Boost Extra; bón nền bằng phân hữu cơ GF Extra 80 OM; khi rễ rau yếu sau ngập úng thì bổ sung kích rễ HUM M79, tất cả dùng theo hướng dẫn trên nhãn.

Rau màu có bộ rễ cạn, thời gian sinh trưởng ngắn, trồng liên tục nhiều vụ trong năm. Đất trồng rau ở miền Tây vì vậy rất nhanh bị chai cứng, chua, tích tụ mầm bệnh: cây con chết rạp, rễ thối, rau còi cọc dù bón nhiều phân. Muốn rau khỏe, năng suất ổn định thì phải lo cho đất trước.

Dấu hiệu đất trồng rau cần cải tạo

• Đất khô thì nứt nẻ, cứng như gạch; mưa xuống thì đóng váng, đọng nước lâu trên mặt luống.
• Rễ rau ngắn, ít rễ tơ, rễ có màu nâu đen thay vì trắng.
• Rau chậm lớn, lá vàng, bón phân rồi cây vẫn không “ăn”.
• Cây con hay chết rạp, thối gốc, bệnh trong đất lặp lại vụ này qua vụ khác.
• Đất có váng vàng, nước trong mương có màu vàng gạch, mùi phèn (dấu hiệu đất chua, phèn).

Nguyên nhân đất trồng rau bị thoái hóa

• Trồng liên tục, không nghỉ đất: chất hữu cơ cạn dần, đất mất kết cấu, mầm bệnh tích tụ.
• Bón nhiều phân hóa học, ít hữu cơ: đất ngày càng chua, chai, vi sinh vật có ích giảm.
• Đất phèn, đất chua tự nhiên: pH thấp làm rễ bị ngộ độc nhôm, sắt, khó hút lân, magie. Xem bài pH đất ảnh hưởng thế nào đến cây trồng.
• Tưới quá nhiều, luống thấp: đất ngập nước, thiếu không khí, rễ thối.
• Để tàn dư cây bệnh trên ruộng: nấm, vi khuẩn, tuyến trùng tồn tại sang vụ sau.

Các bước cải tạo đất trồng rau

1. Dọn sạch tàn dư, phơi ải

Sau mỗi vụ, nhổ bỏ gốc rễ, lá bệnh, đem ra khỏi ruộng hoặc ủ hoai. Cày xới, phơi đất vài ngày đến vài tuần dưới nắng để đất thông thoáng, giảm bớt mầm bệnh và trứng sâu trong đất.

2. Lên luống cao, thoát nước tốt

Ở miền Tây mưa nhiều, đất thấp, luống rau nên cao và có rãnh thoát nước giữa các luống. Mặt luống hơi khum để nước không đọng. Đây là cách rẻ nhất để hạn chế thối rễ và chết cây con.

3. Chỉnh pH khi đất chua, phèn

Rau màu nói chung phát triển tốt nhất khi đất ít chua. Bà con nên đo pH đất bằng bút đo hoặc giấy quỳ trước khi trồng. Đất chua thì bón vôi khi làm đất, cách ngày bón phân; cần hạ phèn nhanh thì dùng sản phẩm nâng pH chuyên dụng. Xem cách làm trong bài giải pháp nâng pH đất cấp tốc.

4. Bón phân hữu cơ hoai mục làm nền

Phân hữu cơ giúp đất tơi xốp, giữ ẩm, giữ phân, nuôi vi sinh vật có ích. Bón lót khi làm đất, trộn đều vào lớp đất mặt. Phân chuồng phải ủ hoai, không bón phân tươi. Một nghiên cứu của Đại học Ben-Gurion và Viện Volcani (Israel), đăng trên tạp chí Hydrology and Earth System Sciences năm 2014, cho thấy nhà màng chỉ trộn một lượng lớn phân chuồng ủ vào đất trước khi trồng bị thất thoát đạm xuống nước ngầm nhiều hơn so với bón chia theo nhu cầu cây. Vì vậy, ngoài bón lót, bà con nên bón thúc chia nhiều lần theo giai đoạn rau.

5. Luân canh, xen canh, che phủ

• Không trồng mãi một loại rau (hoặc cùng họ) trên một luống; luân phiên rau ăn lá, rau ăn trái, cây họ đậu.
• Có điều kiện thì xen một vụ lúa hoặc cây họ đậu để cắt nguồn bệnh, tăng đạm cho đất.
• Phủ rơm, trấu mặt luống để giữ ẩm, hạn chế cỏ, đất không bị đóng váng khi mưa.

6. Giữ rễ khỏe trong suốt vụ

Tưới vừa đủ ẩm, không để đọng nước. Sau mưa lớn, ngập úng, rễ rau dễ bị thối, nên thoát nước nhanh và bổ sung chất kích rễ để cây ra rễ mới. Theo dõi sâu bệnh trên lá, như bọ nhảy hại rau màu hay bệnh sương mai trên dưa leo, bầu bí, vì rễ khỏe mà lá bị hại thì rau vẫn giảm năng suất.

Giải pháp từ Giang Tây

• Boost Extra (chai 500ml): tăng pH cấp tốc sau 30 phút, không tuột pH sau 1 tháng. Dùng cho đất chua, phèn trước khi trồng. Pha theo hướng dẫn trên nhãn. Giá đặt qua Facebook 113.400đ (giá gốc 126.000đ). Xem chi tiết: chế phẩm tăng pH đất Boost Extra.
• GF Extra 80 OM (bao 25kg): hữu cơ nở 80 OM; NPK 3-2-2, humic 2%, fulvic 2%. Bón lót cải tạo đất. Giá đặt qua Facebook 12.600đ/kg (giá gốc 14.000đ/kg). Xem chi tiết: phân hữu cơ GF Extra 80 OM.
• HUM M79 (chai 500ml): cung cấp chất điều hòa sinh trưởng ra rễ cực mạnh, giúp cây ra rễ mạnh trong giai đoạn cây con. Pha theo hướng dẫn trên nhãn. Giá đặt qua Facebook 169.200đ (giá gốc 188.000đ). Xem chi tiết: thuốc kích rễ HUM M79.

Mua ở đâu? Bà con mua Boost Extra, GF Extra 80 OM, HUM M79 tại Công ty CP TMDV Giang Tây – 6/12 Lê Văn Sô, phường Bình Thủy, TP Cần Thơ – Hotline 0971 237 669 / 0967 29 39 09 – giao hàng toàn miền Tây, miễn phí ship đơn từ 300.000đ.

Câu hỏi thường gặp

Bao lâu nên cải tạo đất trồng rau một lần?

Nên làm sau mỗi vụ: dọn tàn dư, phơi đất, bón hữu cơ lót. Đo pH đất định kỳ, nhất là đầu mùa mưa và khi rau có dấu hiệu chậm lớn.

Bón vôi và phân có bón cùng lúc được không?

Không nên. Bón vôi khi làm đất, cách vài ngày mới bón phân, nhất là phân đạm, để tránh mất đạm và giảm hiệu quả phân.

Đất trồng rau bị thối rễ, chết cây con nhiều thì làm sao?

Lên luống cao, thoát nước tốt, dọn sạch cây bệnh, luân canh với cây khác họ và tăng phân hữu cơ hoai. Khi bệnh nặng, bà con chụp hình gửi kỹ thuật để được hướng dẫn thuốc phù hợp.

Có cần nghỉ đất giữa các vụ rau?

Nên có thời gian nghỉ, phơi ải hoặc luân canh cây khác để đất hồi phục và cắt nguồn bệnh.

Kết luận

Cải tạo đất trồng rau là việc làm thường xuyên sau mỗi vụ chứ không phải một lần là xong. Đất tơi xốp, thoát nước tốt, pH phù hợp, giàu hữu cơ thì rễ rau khỏe, ít bệnh, bón phân hiệu quả và năng suất ổn định qua nhiều vụ.

Cần tư vấn thêm, bà con gọi 0967 29 39 09 hoặc 0971 237 669, hay nhắn fanpage CH VTNN Giang Tây. Mua Boost Extra, GF Extra 80 OM, HUM M79 tại Công ty CP TMDV Giang Tây – 6/12 Lê Văn Sô, phường Bình Thủy, TP Cần Thơ – giao hàng toàn miền Tây, miễn phí ship đơn từ 300.000đ.

Tài liệu tham khảo: Dahan O. và cs. (2014), Hydrology and Earth System Sciences 18:333–341 (Đại học Ben-Gurion và Viện Volcani, Israel); World Vegetable Center – hướng dẫn quản lý đất, ủ phân compost cho luống rau; kinh nghiệm canh tác rau màu của bà con và kỹ sư Giang Tây tại ĐBSCL.

Công Ty CP TMDV Giang Tây

Add: 6/12 Lê Văn Sô - An Thới - Bình Thủy - Cần Thơ

Hotline: 0967.29.39.09 Email: giangtay.co@gmail.com