RẦY BÔNG XOÀI, BỌ TRĨ HẠI XOÀI RA HOA: NHẬN BIẾT VÀ PHÒNG TRỪ

Rầy bông xoài chích hút làm bông khô, rụng đúng lúc trổ; bà con cần kiểm tra vườn sớm và phun khi mật số còn thấp, pha đúng liều trên nhãn.

Rầy bông xoài nên được phòng từ trước khi xoài trổ bông: kiểm tra vườn thường xuyên và phun thuốc đặc trị khi mật số rầy còn thấp, lúc xoài sắp trổ. Giai đoạn bông nở rộ là lúc rầy nhiều nhất, làm bông khô và rụng. Kết hợp tỉa cành cho vườn thông thoáng, bón phân cân đối, hạn chế dư đạm để giảm áp lực rầy.

Rầy bông xoài trưởng thành đậu trên lá xoài
Rầy bông xoài trưởng thành (Idioscopus) đậu trên lá. Ảnh: cheryl394/iNaturalist, CC BY

Xoài ở Đồng Tháp, Tiền Giang, Hậu Giang là cây cho thu nhập cao, nhưng chỉ cần một đợt rầy bùng phát đúng lúc trổ bông là bà con có thể mất phần lớn lứa trái. Nhiều vườn phun đúng thuốc mà vẫn thất bại vì phun trễ, khi rầy đã đông và bông đã bị chích hút. Bài viết này giúp bà con nhận biết sớm rầy bông, bọ trĩ và sắp xếp lịch phòng trừ hợp lý.

Dấu hiệu nhận biết rầy bông xoài và bọ trĩ

Theo Báo Nông nghiệp và Môi trường, rầy non và rầy trưởng thành chích hút bông và cuống bông, làm bông khô rồi rụng. Bà con để ý các dấu hiệu sau khi thăm vườn:

  • Rầy nhỏ nhảy nhanh, bay lên khi chạm vào chùm bông hoặc lá non.
  • Bông, cuống bông héo khô dù trời không hạn, hoa rụng nhiều.
  • Lá, bông, cành có lớp đen như bồ hóng, do nấm phát triển trên chất thải của rầy.
  • Mặt lá dính nhớt, kiến bu nhiều quanh chùm bông.
  • Với bọ trĩ: đọt non, lá non bị chích hút, vỏ trái non có thể bị sần, xước.
Rầy bông xoài tập trung trên cành non
Rầy bông xoài tập trung trên cành non, có kiến đi cùng. Ảnh: franzanth/iNaturalist, CC BY

Nguyên nhân và điều kiện phát sinh

Ở Việt Nam có nhiều loài rầy bông xoài. Theo Báo Nông nghiệp và Môi trường, loài Idioscopus niveoparsus đẻ trứng trên lá non và bông, còn Idioscopus clypealis chủ yếu đẻ trên bông. Trứng được đẻ rải rác trong mô mềm của bông, cuống bông, gân lá và cuống chồi non.

Rầy có mặt quanh năm và thường bùng lên sau đợt khô hạn. Mật số tăng nhanh khi xoài ra lá non và trổ bông, đạt cao nhất lúc bông nở rộ, rồi giảm dần khi trái đã hình thành. Tài liệu khuyến nông của Bộ Nông nghiệp và Thủy sản Lãnh thổ Bắc Úc cũng ghi nhận rầy có thể tăng số lượng rất nhanh trên cây đang ra hoa, và vết đẻ trứng dày đặc trên cuống hoa làm cuống héo, không đậu được trái non.

Vườn trồng dày, tán rậm và bón nhiều đạm tạo nhiều đọt non, là điều kiện thuận lợi cho rầy.

Chùm hoa xoài giai đoạn dễ bị rầy bông xoài gây hại
Chùm hoa xoài là nơi rầy tập trung chích hút và đẻ trứng. Ảnh: Rajeshodayanchal/Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Biện pháp phòng trừ rầy bông xoài tổng hợp

  1. Vệ sinh và tỉa cành sau thu hoạch để vườn thông thoáng, giảm nơi trú ẩn của rầy. Không trồng quá dày.
  2. Bón phân cân đối, hạn chế dư đạm để cây không ra đọt non kéo dài.
  3. Đặt bẫy đèn trước khi xoài ra bông khoảng 1–2 tuần để theo dõi và giảm một phần rầy trưởng thành.
  4. Thăm vườn thường xuyên từ lúc xoài nhú đọt bông. Phát hiện rầy dù mật số còn thấp là lúc nên xử lý.
  5. Phun sớm trước khi bông nở rộ, phun kỹ vào chùm bông và đọt non, pha đúng liều trên nhãn. Hạn chế phun khi hoa nở rộ để bảo vệ thiên địch và côn trùng thụ phấn.
  6. Luân phiên thuốc khác nhóm để hạn chế rầy quen thuốc, giữ đúng thời gian cách ly trước thu hoạch.
  7. Bảo tồn thiên địch như nhện, bọ rùa, ong ký sinh trứng, kiến vàng và nấm ký sinh.

Muốn thuốc bám và thấm tốt hơn trên chùm bông, bà con xem thêm bài chất trợ lực phun thuốc và cách dùng đúng. Giai đoạn này xoài cũng dễ gặp nấm, nên tham khảo bài bệnh thán thư trên hoa và trái xoài để phòng cùng lúc.

Giải pháp từ Giang Tây

Bà con có thể tham khảo các sản phẩm sau, pha theo hướng dẫn trên nhãn. Trước khi dùng, cần đọc nhãn để biết phạm vi cây trồng được khuyến cáo và thời gian cách ly.

Sản phẩm Công dụng Quy cách và giá Liều, cách ly
ACE RX / Dominic-RX 400WG Đặc trị rầy xanh sầu riêng; rầy mềm trên hoa màu; rầy phấn trắng trên lúa 70g: đặt qua Facebook 41.400đ (giá gốc 46.000đ)
100g: đặt qua Facebook 47.700đ (giá gốc 53.000đ)
Theo nhãn
Yamida 700WG Đặc trị rầy xanh, bọ nhẩy, rệp sáp; đặc trị bọ trĩ 5g: đặt qua Facebook 9.000đ (giá gốc 10.000đ)
32g: đặt qua Facebook 37.800đ (giá gốc 42.000đ)
Theo nhãn

Mua ở đâu: ACE RX / Dominic-RX 400WG và Yamida 700WG có tại Công ty CP TMDV Giang Tây – 6/12 Lê Văn Sô, phường Bình Thủy, TP Cần Thơ – Hotline 0971 237 669 / 0967 29 39 09 – giao hàng toàn miền Tây, miễn phí ship đơn từ 300.000đ.

Câu hỏi thường gặp

Khi nào nên phun thuốc trừ rầy bông xoài?

Nên phun khi xoài sắp trổ bông và vừa phát hiện rầy, lúc mật số còn thấp. Đợi bông nở rộ mới phun thì bông đã bị hại và thiên địch cũng bị ảnh hưởng.

Vì sao lá xoài có lớp đen như bồ hóng?

Rầy tiết chất thải và nhựa từ vết chích tạo điều kiện cho nấm bồ hóng phát triển trên lá, bông, cành. Lớp đen này cản trở quang hợp của lá.

Có cần phun lặp lại không?

Khi mật số rầy còn cao, bà con cần kiểm tra lại vườn và xử lý tiếp theo hướng dẫn trên nhãn, luân phiên thuốc khác nhóm để hạn chế rầy quen thuốc.

Bẫy đèn có thay được thuốc không?

Không. Bẫy đèn giúp theo dõi và giảm một phần rầy trưởng thành, nên dùng cùng biện pháp canh tác và phun thuốc đúng lúc.

Kết luận

Rầy bông xoài gây hại mạnh nhất đúng giai đoạn quyết định năng suất, nên việc thăm vườn sớm và xử lý khi mật số còn thấp là then chốt. Bà con kết hợp vệ sinh vườn, bón phân cân đối, phun đúng lúc, đúng liều trên nhãn và giữ thời gian cách ly. Cần tư vấn cho vườn xoài của mình, bà con gọi 0967 293 909 hoặc nhắn fanpage CH VTNN Giang Tây.

Mua ở đâu: Công ty CP TMDV Giang Tây – 6/12 Lê Văn Sô, phường Bình Thủy, TP Cần Thơ – Hotline 0971 237 669 / 0967 29 39 09 – giao hàng toàn miền Tây, miễn phí ship đơn từ 300.000đ.

Nguồn tham khảo: Báo Nông nghiệp và Môi trường, “Rầy bông xoài và cách phòng trị”; Bộ Nông nghiệp và Thủy sản Lãnh thổ Bắc Úc, Agnote về rầy và bọ trĩ trên xoài.

Công Ty CP TMDV Giang Tây

Add: 6/12 Lê Văn Sô - An Thới - Bình Thủy - Cần Thơ

Hotline: 0967.29.39.09 Email: giangtay.co@gmail.com


(*) Xem thêm

Bình luận
  • Đánh giá của bạn
Đã thêm vào giỏ hàng