CÂY THIẾU VI LƯỢNG: NHẬN BIẾT QUA LÁ THIẾU MAGIE, KẼM, BO

Cách nhận biết cây thiếu vi lượng magie, kẽm, bo qua lá già, lá non, đọt và hướng khắc phục đúng cho ruộng vườn miền Tây.

Cây thiếu vi lượng nhận biết nhanh nhất qua vị trí lá bị vàng: thiếu magie (Mg) vàng giữa gân ở lá GIÀ phía dưới, thiếu kẽm (Zn) làm lá NON nhỏ, vàng giữa gân, mọc chụm, còn thiếu bo (Bo) làm đọt non biến dạng, giòn, hoa trái khó đậu. Khi thấy dấu hiệu, bà con nên bổ sung vi lượng qua lá bằng phân bón lá chứa Mg, Zn, Bo như G-Combi Đức hoặc Zipro 14% của Giang Tây, pha theo hướng dẫn trên nhãn, đồng thời kiểm tra lại pH đất và cách bón phân gốc.

Ở ruộng vườn miền Tây, nhiều trường hợp lá vàng, đọt xoăn bị nghĩ là bệnh rồi phun thuốc liên tục mà cây không đỡ. Thực tế, khá nhiều ca là do cây thiếu trung, vi lượng – nhất là trên đất phèn chua, đất cát ven biển, vườn bón nhiều phân NPK lâu năm mà ít bón hữu cơ. Bài viết này giúp bà con đọc “ngôn ngữ của lá” để phân biệt thiếu magie, kẽm, bo và xử lý đúng cách.

Vì sao cần nhận biết cây thiếu vi lượng qua lá?

Cây cần đa lượng (đạm, lân, kali) với số lượng lớn, còn trung lượng (canxi, magie, lưu huỳnh) và vi lượng (kẽm, bo, sắt, mangan, đồng, molipden…) chỉ cần một lượng nhỏ. Tuy nhỏ nhưng thiếu một chất là cây không thể dùng hết các chất còn lại: lá kém xanh, quang hợp yếu, ra hoa đậu trái kém, dễ nhiễm sâu bệnh.

Nhìn lá là cách chẩn đoán nhanh và rẻ nhất ngoài đồng. Nguyên tắc dễ nhớ:

• Chất di động trong cây (như magie, đạm, kali): khi thiếu, cây rút chất từ lá già nuôi lá non, nên triệu chứng hiện ở lá già phía dưới trước.
• Chất ít di động (như kẽm, bo, canxi, sắt): cây không chuyển được từ lá già sang, nên triệu chứng hiện ở lá non, đọt, hoa, trái non.
• Thiếu dinh dưỡng thường biểu hiện đều trên cả ruộng, cả vườn, khác với bệnh hại thường thành từng chòm, từng cây.

Dấu hiệu cây thiếu vi lượng magie, kẽm, bo

Thiếu magie (Mg) – vàng giữa gân ở lá già

Magie là thành phần của diệp lục. Khi thiếu, lá già phía dưới vàng dần ở phần thịt lá giữa các gân trong khi gân lá còn xanh, tạo hình như “xương cá” hoặc hình chữ V ngược ở gốc lá (thấy rõ trên cam, bưởi). Thiếu nặng thì lá giòn, mỏng, có thể cháy đốm, rụng sớm, cây yếu dần từ dưới lên. Trên lúa, bắp, lá già có sọc vàng giữa các gân.

Thiếu magie hay gặp ở đất chua, đất cát nhẹ dễ rửa trôi, và ở vườn bón quá nhiều kali – kali nhiều làm cây khó hút magie.

Thiếu kẽm (Zn) – lá non nhỏ, vàng, mọc chụm

Kẽm cần cho cây tạo chất sinh trưởng ở đọt. Khi thiếu, lá non ra nhỏ, hẹp, vàng giữa gân, lóng ngắn khiến lá mọc chụm lại ở đầu cành (bà con hay gọi là “bệnh lá nhỏ” trên cây có múi). Trên bắp, lá non mới ra có sọc trắng vàng hai bên gân chính; trên lúa, cây lùn, lá có đốm nâu, đẻ nhánh kém.

Thiếu kẽm hay gặp ở ruộng ngập nước lâu, đất phèn, đất bón nhiều lân, đất kiềm hoặc sau khi bón vôi quá nhiều.

Thiếu bo (Bo) – đọt non biến dạng, hoa trái khó đậu

Bo giúp tạo vách tế bào, phân chia tế bào ở đỉnh sinh trưởng và giúp hạt phấn nảy mầm. Thiếu bo, lá non dày, giòn, nhăn nhúm hoặc biến dạng, đọt có thể chết khô; hoa rụng nhiều, trái non méo, nứt, sượng (cam bưởi nứt trái, xoài, sầu riêng méo trái, dưa hấu nứt). Trên chuối, lá non mới ra bị nhăn, biến dạng, không mở đều.

Bảng phân biệt nhanh

Chất thiếu	Vị trí xuất hiện	Dấu hiệu chính	Hay gặp khi
Magie (Mg)	Lá già phía dưới	Vàng giữa gân, gân còn xanh; lá giòn, rụng sớm	Đất chua, đất cát; bón nhiều kali
Kẽm (Zn)	Lá non, đọt	Lá nhỏ, hẹp, vàng giữa gân, mọc chụm; cây lùn	Ruộng ngập lâu, đất phèn, bón nhiều lân
Bo (Bo)	Đọt, hoa, trái non	Đọt biến dạng, giòn, chết đọt; rụng hoa, trái méo, nứt	Đất cát, nắng hạn kéo dài, mưa nhiều rửa trôi

Nguyên nhân khiến cây thiếu vi lượng

• pH đất không phù hợp: đất quá chua (phèn) hoặc quá kiềm đều làm cây khó hút vi lượng dù trong đất vẫn có. Xem thêm bài pH đất ảnh hưởng như thế nào đến cây trồng.
• Bón phân mất cân đối: chỉ bón NPK nhiều năm, ít bón hữu cơ và trung vi lượng; bón dư kali làm thiếu magie, dư lân làm thiếu kẽm.
• Rễ yếu: ngập úng, nghẹt rễ, tuyến trùng, thối rễ làm cây không hút được chất.
• Thời tiết: mưa nhiều rửa trôi, nắng hạn kéo dài làm bo khó di chuyển vào cây.
• Cây cho trái nhiều: sau mùa trái, cây cạn kiệt dinh dưỡng; cần chăm sóc phục hồi, xem bài giải pháp phục hồi cây sau thu hoạch.

Cách khắc phục cây thiếu vi lượng

1. Xác định đúng chất thiếu: xem lá già hay lá non bị trước, triệu chứng đều cả ruộng hay từng chòm. Không chắc chắn thì chụp hình lá gửi kỹ sư tư vấn trước khi mua thuốc.
2. Điều chỉnh pH đất: đất phèn chua thì hạ phèn, nâng pH trước, vì pH không phù hợp thì bón vi lượng vào đất cây vẫn khó hút. Tham khảo bài giải pháp nâng pH đất cấp tốc.
3. Bổ sung vi lượng qua lá: phun phân bón lá có Mg, Zn, Bo dạng dễ hấp thu, phun vào sáng sớm hoặc chiều mát, ướt đều hai mặt lá. Nên phun lúc cây ra đọt non, trước ra hoa và sau đậu trái.
4. Bón cân đối, tăng hữu cơ: bón phân hữu cơ để đất tơi xốp, giữ chất tốt hơn; không bón dư kali, lân.
5. Chăm bộ rễ: thoát nước tốt mùa mưa, xử lý thối rễ, tuyến trùng nếu có.

Lưu ý: vi lượng cây cần ít, bón dư cũng gây ngộ độc (nhất là bo). Luôn pha đúng liều trên nhãn, không tự tăng liều.

Giải pháp từ Giang Tây

Sản phẩm	Quy cách	Công dụng	Cách dùng	Giá
G-Combi Đức	Gói 28g	Vi lượng Mg, Zn, Bo, Molipden,…; Nhập khẩu Đức	Pha theo hướng dẫn trên nhãn	Đặt qua Facebook 25.200đ (giá gốc 28.000đ)
Zipro 14%	Chai 500ml	Cung cấp Mg Zn giúp tăng cường sức đề kháng cho cây, giúp lá xanh dày hạn chế sâu bệnh	Pha theo hướng dẫn trên nhãn	Đặt qua Facebook 149.400đ (giá gốc 166.000đ)

Mua ở đâu? Bà con cần bổ sung vi lượng có thể mua phân bón lá G-Combi Đức (đủ Mg, Zn, Bo, Molipden) hoặc Zipro 14% (bổ sung Mg, Zn) tại Công ty CP TMDV Giang Tây – 6/12 Lê Văn Sô, phường Bình Thủy, TP Cần Thơ – Hotline 0971 237 669 / 0967 29 39 09 – giao hàng toàn miền Tây, miễn phí ship đơn từ 300.000đ.

Câu hỏi thường gặp

Lá vàng là cây thiếu vi lượng hay thiếu đạm?

Thiếu đạm làm cả lá già vàng đều, kể cả gân lá. Thiếu magie thì vàng giữa gân, gân còn xanh. Thiếu kẽm, bo thì triệu chứng nằm ở lá non, đọt.

Phun vi lượng bao lâu thì lá xanh lại?

Lá đã vàng nặng thường không xanh lại hoàn toàn; hiệu quả thấy rõ ở lá non ra sau đó. Bà con theo dõi đọt mới để đánh giá.

Có nên phun vi lượng chung với thuốc bảo vệ thực vật?

Chỉ phối trộn khi nhãn sản phẩm cho phép; nên pha thử một ít trong xô, thấy không vón cục, không đổi màu bất thường mới pha cả bình.

Bón vi lượng vào gốc hay phun lá tốt hơn?

Phun lá giúp cây hấp thu nhanh khi đang thiếu; bón gốc và cải tạo đất giúp cây không bị thiếu lại. Nên kết hợp cả hai.

Kết luận

Cây thiếu vi lượng có thể nhận biết sớm qua lá: lá già vàng giữa gân nghĩ tới magie, lá non nhỏ chụm nghĩ tới kẽm, đọt biến dạng, rụng hoa trái nghĩ tới bo. Xử lý đúng gồm chỉnh pH đất, bón cân đối, tăng hữu cơ và bổ sung vi lượng qua lá đúng liều trên nhãn.

Cần tư vấn thêm, bà con gọi 0967 293 909 hoặc nhắn fanpage CH VTNN Giang Tây. Mua G-Combi Đức, Zipro 14% tại Công ty CP TMDV Giang Tây – 6/12 Lê Văn Sô, phường Bình Thủy, TP Cần Thơ – Hotline 0971 237 669 / 0967 29 39 09 – giao hàng toàn miền Tây, miễn phí ship đơn từ 300.000đ.

Công Ty CP TMDV Giang Tây

Add: 6/12 Lê Văn Sô - An Thới - Bình Thủy - Cần Thơ

Hotline: 0967.29.39.09 Email: giangtay.co@gmail.com