CÂY THIẾU VI LƯỢNG: NHẬN BIẾT QUA LÁ (MAGIE, KẼM, BO)
- Vì sao cây thiếu vi lượng dù đã bón phân đủ?
- Nhận biết cây thiếu vi lượng qua lá già và lá non
- Thiếu magie (Mg) – lá già vàng giữa gân
- Thiếu kẽm (Zn) – lá non nhỏ, mọc chụm
- Thiếu bo (Bo) – đọt non dày, nhăn, biến dạng
- Bảng phân biệt nhanh
- Tránh nhầm lẫn với bệnh và thiếu đạm
- Cách bổ sung khi cây thiếu vi lượng
- Giải pháp từ Giang Tây
- Câu hỏi thường gặp
- Lá vàng có phải lúc nào cũng do thiếu vi lượng?
- Phun vi lượng bao lâu thì cây xanh lại?
- Có nên phun vi lượng thật đặc cho nhanh?
- Kết luận
Cách nhận biết cây thiếu vi lượng magie, kẽm, bo qua lá già và lá non, nguyên nhân thường gặp ở miền Tây và cách bổ sung đúng liều để cây xanh khỏe.
Cây thiếu vi lượng có thể nhận biết sớm qua lá: thiếu magie (Mg) thì lá GIÀ vàng giữa các gân, gân còn xanh; thiếu kẽm (Zn) thì lá NON nhỏ, mọc chụm, đốt ngắn; thiếu bo (Bo) thì lá non và đọt dày, nhăn, biến dạng, đọt có thể chết, hoa trái dễ rụng. Cách khắc phục là xác định đúng chất thiếu, chỉnh pH đất cho rễ hút được, rồi bổ sung phân bón lá vi lượng như G-Combi Đức hoặc Zipro 14% (magie, kẽm) theo hướng dẫn trên nhãn.
Ở ruộng vườn miền Tây, nhiều bà con thấy lá vàng là nghĩ ngay tới thiếu đạm hoặc bệnh, bón thêm urê hay phun thuốc mà cây vẫn không xanh lại. Thực tế, rất nhiều trường hợp lá vàng, lá nhỏ, đọt xoăn là do cây thiếu trung, vi lượng. Bài viết này giúp bà con đọc “tín hiệu” trên lá để biết cây đang thiếu chất gì và bổ sung cho đúng.
Vì sao cây thiếu vi lượng dù đã bón phân đủ?
Vi lượng là những chất cây cần với lượng rất nhỏ nhưng không thể thiếu, như kẽm, bo, sắt, mangan, đồng, molipden. Magie là chất trung lượng nhưng cũng hay bị thiếu và thường được bổ sung chung với vi lượng. Cây thiếu các chất này thường không phải do đất “hết sạch” mà do rễ không hút được. Những nguyên nhân hay gặp ở miền Tây:
- Đất chua, đất phèn (pH thấp): magie, bo dễ bị rửa trôi; nhôm, sắt hòa tan nhiều làm rễ yếu, hút kém. Xem thêm bài pH đất ảnh hưởng thế nào đến cây trồng.
- Mưa nhiều, tưới nhiều trên đất cát, đất giồng: các chất dễ tan bị trôi xuống sâu, rễ không với tới.
- Bón nhiều kali, đạm hoặc vôi một lúc: kali dư làm cây hút magie kém; bón vôi quá tay làm pH tăng cao, kẽm và bo khó hấp thu.
- Rễ bị tổn thương: ngập úng, thối rễ, tuyến trùng, đất nén dẽ làm rễ hút chất kém dù trong đất vẫn còn dinh dưỡng.
- Cây cho trái nhiều, thu hoạch liên tục: trái lấy đi một lượng lớn dinh dưỡng mỗi vụ, vườn không được bù lại sẽ thiếu dần.
Nhận biết cây thiếu vi lượng qua lá già và lá non
Mẹo quan trọng nhất là nhìn xem triệu chứng xuất hiện trên lá GIÀ (lá dưới gốc) hay lá NON (lá đọt). Tài liệu khuyến nông của Đại học California (UC ANR) và Đại học Florida (UF/IFAS, Mỹ) đều giải thích: chất di động trong cây như magie được cây chuyển từ lá già sang lá non khi thiếu, nên lá già biểu hiện trước; chất ít di động như kẽm, bo không chuyển đi được, nên lá non và đọt chịu trận trước.
Thiếu magie (Mg) – lá già vàng giữa gân
- Lá già, lá giữa tán vàng ở phần thịt lá giữa các gân, gân chính và gân phụ vẫn còn xanh, tạo hình “xương cá” hoặc sọc (trên lúa, bắp).
- Nặng hơn, mép lá có thể cong, xuất hiện đốm hoại tử nhỏ, lá già rụng sớm.
- Hay gặp trên đất chua, đất cát, vườn bón nhiều kali.
Thiếu kẽm (Zn) – lá non nhỏ, mọc chụm
- Lá non rất nhỏ, hẹp, có khi phiến lá không phát triển; vàng giữa các gân.
- Lóng (đốt) ngắn lại nên lá đọt mọc chụm như hoa thị, cây còi.
- Mép lá có thể nhăn, biến dạng.
Thiếu bo (Bo) – đọt non dày, nhăn, biến dạng
- Lá non dày, cứng như da, nhăn nheo, xoăn hoặc khuyết; trên chuối lá non mới ra bị nhăn, gợn sóng.
- Đọt và chồi ngọn có thể chết, cây ra nhiều chồi phụ.
- Hoa thụ phấn kém, đậu trái ít, trái dễ nứt, méo, bên trong có thể bị hư.
Bảng phân biệt nhanh
| Chất thiếu | Lá biểu hiện trước | Dấu hiệu chính | Hay gặp khi |
|---|---|---|---|
| Magie (Mg) | Lá già | Vàng giữa gân, gân xanh; lá già rụng sớm | Đất chua, đất cát, bón nhiều kali |
| Kẽm (Zn) | Lá non | Lá nhỏ, hẹp, mọc chụm; lóng ngắn | Đất pH cao, bón nhiều lân, đất ngập lâu |
| Bo (Bo) | Lá non, đọt, hoa trái | Lá dày, nhăn, biến dạng; chết đọt; rụng hoa, nứt trái | Đất cát, mưa nhiều, khô hạn kéo dài |
Tránh nhầm lẫn với bệnh và thiếu đạm
- Thiếu đạm: cả lá già vàng đều, kể cả gân lá, không có kiểu gân xanh thịt vàng như thiếu magie.
- Bệnh virus, rầy rệp chích hút: lá khảm loang lổ không theo gân, xoăn kèm có côn trùng mặt dưới lá. Kiểm tra kỹ mặt dưới lá trước khi kết luận.
- Thối rễ, ngộ độc phèn: rễ đen, thối, cây héo cả khi đất ẩm. Lúc này phải cứu rễ trước, phun vi lượng cũng không đủ.
Khi còn phân vân, bà con nên lấy mẫu đất hoặc lá đi phân tích ở trung tâm khuyến nông, hoặc chụp hình lá gửi kỹ thuật viên để được hướng dẫn.
Cách bổ sung khi cây thiếu vi lượng
- Chỉnh pH đất trước: đất quá chua thì rễ hút vi lượng kém dù bón nhiều. Tham khảo bài giải pháp nâng pH đất cấp tốc.
- Bón cân đối: không bón dồn kali, lân, vôi một lần; chia nhỏ nhiều lần, kết hợp phân hữu cơ để đất giữ dinh dưỡng tốt hơn.
- Phun phân bón lá vi lượng: cách nhanh để cây hồi phục là phun qua lá vào lúc chiều mát, phun đều hai mặt lá. Phun theo đúng liều và khoảng cách giữa các lần ghi trên nhãn, không pha đặc hơn vì vi lượng dư cũng gây cháy lá.
- Phun phòng vào giai đoạn cây cần nhiều: trước ra hoa, sau đậu trái, khi cây ra cơi đọt non, và sau thu hoạch để cây phục hồi (xem thêm phục hồi cây sau thu hoạch).
- Theo dõi lá mới: lá đã vàng thường không xanh lại hoàn toàn; đánh giá hiệu quả bằng lá non mới ra có xanh, to, bình thường hay không.
Giải pháp từ Giang Tây
- G-Combi Đức (gói 28g): phân bón lá vi lượng Mg, Zn, Bo, Molipden… nhập khẩu Đức, dùng khi cây có dấu hiệu thiếu nhiều vi lượng cùng lúc. Pha theo hướng dẫn trên nhãn. Giá đặt qua Facebook 25.200đ (giá gốc 28.000đ). Xem chi tiết: phân bón lá G-Combi Đức.
- Zipro 14% (chai 500ml): cung cấp Mg, Zn giúp tăng cường sức đề kháng cho cây, giúp lá xanh dày, hạn chế sâu bệnh. Pha theo hướng dẫn trên nhãn. Giá đặt qua Facebook 149.400đ (giá gốc 166.000đ). Xem chi tiết: Zipro 14% bổ sung magie, kẽm.
Mua ở đâu? Bà con mua G-Combi Đức, Zipro 14% tại Công ty CP TMDV Giang Tây – 6/12 Lê Văn Sô, phường Bình Thủy, TP Cần Thơ – Hotline 0971 237 669 / 0967 29 39 09 – giao hàng toàn miền Tây, miễn phí ship đơn từ 300.000đ.
Câu hỏi thường gặp
Lá vàng có phải lúc nào cũng do thiếu vi lượng?
Không. Lá vàng có thể do thiếu đạm, ngập úng, thối rễ, bệnh hoặc côn trùng. Hãy xem lá già hay lá non vàng, gân lá còn xanh hay không và kiểm tra rễ trước khi bổ sung.
Phun vi lượng bao lâu thì cây xanh lại?
Lá non mới ra thường cải thiện sau vài tuần nếu rễ khỏe và pH đất phù hợp. Lá đã vàng lâu ít khi xanh lại hoàn toàn, nên cần bổ sung sớm.
Có nên phun vi lượng thật đặc cho nhanh?
Không nên. Vi lượng dư cũng gây ngộ độc, cháy mép lá, đặc biệt là bo. Luôn pha đúng liều ghi trên nhãn.
Kết luận
Nhận biết cây thiếu vi lượng qua lá giúp bà con xử lý đúng, khỏi tốn tiền bón nhầm. Nhớ nguyên tắc: lá già vàng giữa gân thường là thiếu magie; lá non nhỏ, chụm là thiếu kẽm; đọt non nhăn, biến dạng, rụng hoa nứt trái là thiếu bo. Chỉnh pH đất, bón cân đối và phun vi lượng đúng liều sẽ giúp cây xanh khỏe, đậu trái tốt.
Cần tư vấn thêm, bà con gọi 0967 29 39 09 hoặc 0971 237 669, hay nhắn fanpage CH VTNN Giang Tây. Mua G-Combi Đức, Zipro 14% tại Công ty CP TMDV Giang Tây – 6/12 Lê Văn Sô, phường Bình Thủy, TP Cần Thơ – giao hàng toàn miền Tây, miễn phí ship đơn từ 300.000đ.
Tài liệu tham khảo: UC Agriculture and Natural Resources (Đại học California) – Nutrient Deficiencies; UF/IFAS EDIS (Đại học Florida) – hướng dẫn nhận biết thiếu dinh dưỡng trên cây; kinh nghiệm canh tác của bà con và kỹ sư Giang Tây tại ĐBSCL.
Công Ty CP TMDV Giang Tây
Add: 6/12 Lê Văn Sô - An Thới - Bình Thủy - Cần Thơ
Hotline: 0967.29.39.09 Email: giangtay.co@gmail.com
Xem thêm