Chống Đổ Ngã Cho Lúa: Nguyên Nhân Và Cách Làm Cứng Cây

Chống đổ ngã cho lúa cần làm từ khâu chọn giống, mật độ sạ, bón phân cân đối đến làm cứng cây đúng thời điểm.

Chống đổ ngã cho lúa phải làm từ khi chuẩn bị vụ chứ không đợi gió mưa tới mới lo: chọn giống thấp cây, sạ vừa phải, bón đạm không dư, giữ kali và lân đủ để thân cứng, rồi dùng thêm chất giúp cứng cây khi lúa đang làm đòng.

Lúa đổ ngã chủ yếu do thân yếu, vươn cao và nặng đầu bông gặp mưa gió. Ruộng đổ thường lép hạt, thu hoạch khó, tốn công và hao thất thoát. Bài này giúp bà con hiểu nguyên nhân và các bước phòng từ sớm.

Ruộng lúa bị đổ rạp, bông nằm sát mặt ruộng. Ảnh: Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Dấu hiệu lúa có nguy cơ đổ ngã

• Thân vươn dài, lóng gốc mềm, bóp nhẹ gốc thấy xốp, dễ gập.
• Lá xanh đậm, to bản, ruộng rậm rạp, mật độ dày, gió không lọt được vào gốc.
• Gốc lúa mảnh, bộ rễ nông, nhổ lên rễ ít và ngắn.
• Giai đoạn làm đòng đến trổ, bông bắt đầu nặng, thân phải gánh nhiều hơn.

Nguyên nhân – điều kiện làm lúa đổ ngã

Đổ ngã hiếm khi do một lý do mà thường do nhiều yếu tố cộng lại:

1. Bón thừa đạm, nhất là đợt giữa vụ: lúa xanh tốt, lóng dài, mô thân mềm.
2. Sạ cấy quá dày: cây tranh sáng nên vươn cao, gốc yếu.
3. Giống cao cây, bông to: trọng tâm cao, dễ ngã khi gặp gió.
4. Thiếu kali, silic, canxi: các chất này góp phần giúp vách tế bào và thân chắc hơn.
5. Rễ yếu: đất nhiều độc chất hữu cơ, ngập sâu kéo dài hoặc đất phèn làm rễ kém phát triển, cây thiếu chỗ bám.
6. Mưa lớn kèm gió đúng lúc trổ – chín: đây là lúc bông nặng nhất.
7. Sâu bệnh làm gốc yếu: bệnh khô vằn, sâu đục thân làm gốc lúa dễ gãy. Bà con xem thêm cách phòng trừ bệnh khô vằn trên lúa và sâu đục thân hại lúa.

Lúa khỏe, thân chắc, đứng thẳng là mục tiêu của việc chống đổ ngã. Ảnh: FBenjr123/Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Biện pháp phòng tổng hợp, làm cứng cây cho lúa

1. Từ khâu chuẩn bị vụ

• Chọn giống thấp cây, cứng thân, phù hợp mùa vụ của vùng; hỏi thêm cán bộ khuyến nông địa phương.
• San phẳng, xử lý rơm rạ, cải tạo đất để rễ phát triển sâu và đều.
• Sạ cấy lượng vừa phải; ruộng sạ dày nên tỉa bớt, tạo thông thoáng.

2. Bón phân cân đối

• Chia đạm thành nhiều đợt nhỏ, giảm đạm đợt cuối và đợt đón đòng ở ruộng đã xanh tốt, dễ đổ.
• Bổ sung kali, lân đủ theo từng giai đoạn. Chi tiết xem bài bón phân cho lúa theo từng giai đoạn.

3. Quản lý nước

• Giai đoạn đẻ nhánh cuối, rút nước phơi ruộng nhẹ để rễ ăn sâu, thân cứng hơn.
• Không để ruộng ngập sâu liên tục; ruộng đất phèn cần xả phèn đúng lúc.

4. Dùng thêm chất làm cứng cây đúng thời điểm

Khi ruộng có nguy cơ đổ (lúa xanh đậm, sạ dày, giống cao), có thể phun sản phẩm giúp cứng cây vào giai đoạn trước làm đòng theo hướng dẫn trên nhãn. Phun quá muộn lúc đã đổ thì hiệu quả không còn đáng kể.

5. Lúa đã đổ thì làm gì?

• Lúa đổ nhẹ, chưa trổ: có thể giữ nguyên, rút nước, theo dõi bệnh vì ruộng ẩm dễ phát sinh nấm.
• Lúa đổ rạp lúc chín: nên gặt sớm hơn một chút khi đủ độ chín để hạn chế nảy mầm trên bông và thất thoát.

Kinh nghiệm thực tế ngoài đồng

Nhiều bà con ở miền Tây cho biết ruộng đổ thường rơi vào những thửa sạ dày, bón đạm nhiều vì sợ lúa vàng, nhất là vụ có mưa dông cuối vụ. Một vài thói quen nhỏ giúp giảm rủi ro: đi ruộng đều để nhìn mật độ, tỉa bớt chỗ quá dày khi còn kịp, ghi lại ngày sạ – ngày bón để lần sau điều chỉnh. Khi dự báo có gió mạnh, không nên bón thêm đạm hoặc phun các loại thuốc, phân gây vươn lóng.

Cũng nên nhớ ruộng khác nhau về đất, giống, mực nước nên không có một công thức chung. Ruộng đất phèn, đất trũng, đất nhiều rơm tươi thường rễ yếu hơn nên cần cải tạo nền đất trước. Bà con có thể gửi hình ruộng qua fanpage để kỹ sư xem và góp ý theo tình hình thực tế.

Giải pháp từ Giang Tây

Liều lượng, thời điểm phun theo hướng dẫn trên nhãn; không phun chồng nhiều sản phẩm điều hòa sinh trưởng khi chưa hỏi kỹ thuật.

Mua ở đâu, đặt hàng thế nào?

Để chống đổ ngã cho lúa, bà con có thể đặt G UNI (giúp cứng cây, chống đổ ngã) và GT 7 (cải tạo đất, hạ phèn, cứng cây, đứng lá) tại Giang Tây. Công ty CP TMDV Giang Tây – 6/12 Lê Văn Sô, phường Bình Thủy, TP Cần Thơ – Hotline 0971 237 669 / 0967 29 39 09 – giao hàng toàn miền Tây, miễn phí ship đơn từ 300.000đ.

Câu hỏi thường gặp

Lúa đổ ngã có hồi phục được không?

Lúa đổ nhẹ khi chưa trổ có thể tự ngóc lên một phần; đổ nặng lúc trổ – chín thì năng suất thường giảm vì lép hạt và khó thu hoạch.

Giảm đạm có làm lúa mất năng suất không?

Bón cân đối đạm – lân – kali thường tốt hơn bón dư đạm. Ruộng quá xanh, dày vẫn nên giảm đạm đợt cuối để tránh đổ.

Khi nào nên phun chất làm cứng cây?

Thường trước giai đoạn làm đòng, lúc cây còn vươn lóng. Bà con đọc nhãn và hỏi kỹ thuật để chọn thời điểm đúng với giống và tuổi lúa.

Sạ dày hay thưa dễ đổ hơn?

Sạ dày dễ đổ hơn do cây tranh sáng, thân mảnh. Sạ vừa phải, ruộng thông thoáng sẽ cứng cây hơn.

Kết luận

Chống đổ ngã cho lúa là chuỗi việc từ chọn giống, sạ mật độ vừa, bón cân đối, quản lý nước đến chăm sóc đúng lúc. Làm đủ các bước này, ruộng ít đổ, gặt gọn và hạt chắc hơn.

Mọi sản phẩm đều pha và dùng theo hướng dẫn trên nhãn, giữ thời gian cách ly trước thu hoạch. Bà con cần tư vấn cụ thể cho thửa ruộng, vườn nhà mình, gọi 0967 293 909 hoặc nhắn fanpage CH VTNN Giang Tây.

Công Ty CP TMDV Giang Tây

Add: 6/12 Lê Văn Sô - An Thới - Bình Thủy - Cần Thơ

Hotline: 0967.29.39.09 Email: giangtay.co@gmail.com