Xử Lý Rơm Rạ Sau Thu Hoạch, Cải Tạo Đất Ruộng Lúa

Xử lý rơm rạ sau thu hoạch bằng cách vùi, ủ với chế phẩm và bổ sung hữu cơ giúp đất tơi xốp, hạn chế ngộ độc hữu cơ cho lúa vụ sau.

Xử lý rơm rạ sau thu hoạch tốt nhất là trả rơm về đất: cày vùi hoặc ngâm ủ rơm với chế phẩm sinh học, bổ sung hữu cơ và cải tạo đất trước khi xuống giống vụ sau, thay vì đốt đồng.

Mỗi vụ lúa để lại một lượng rơm rạ rất lớn trên ruộng. Xử lý khéo, rơm thành nguồn hữu cơ nuôi đất; xử lý vội thì dễ gây ngộ độc hữu cơ, nghẹt rễ ở vụ sau. Bài này hướng dẫn bà con các cách xử lý phù hợp ruộng miền Tây.

Ruộng vừa gặt còn nhiều rơm rạ cần xử lý. Ảnh: Ajshafeer96/Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Vì sao phải xử lý rơm rạ đúng cách?

• Rơm tươi vùi vội, ngập nước: phân hủy thiếu oxy, sinh ra độc chất hữu cơ, rễ lúa non bị nghẹt, vàng lá.
• Rơm là nơi trú ẩn: mầm bệnh và tàn dư cây bệnh tồn tại trong rơm, gốc rạ.
• Đốt đồng: mất chất hữu cơ, khói ảnh hưởng sức khỏe và giao thông, thêm nguy cơ cháy lan. Nhiều địa phương khuyến cáo không đốt.

Các cách xử lý rơm rạ phổ biến

1. Cày vùi, ngâm ủ rơm trực tiếp trên ruộng

1. Gặt xong, rải rơm đều, tránh chồng thành đống dày.
2. Cày vùi hoặc xới đất, giữ ẩm vừa phải.
3. Rải chế phẩm hoặc phân hữu cơ để rơm mục nhanh.
4. Để rơm phân hủy đủ ngày trước khi sạ; thời gian cụ thể tùy lượng rơm và điều kiện ruộng.

2. Xử lý với chế phẩm sinh học, hữu cơ vi sinh

Chế phẩm giúp vi sinh vật phân hủy xơ rơm, giảm mùi chua, giảm độc chất. Bà con làm theo hướng dẫn trên nhãn, kết hợp xả nước, phơi ải để đất thông thoáng.

3. Thu gom rơm làm việc khác

Rơm cuộn, ủ làm phân, làm giá thể nấm rơm hoặc thức ăn cho gia súc là hướng đi hay nếu địa phương có đầu ra.

Thu hoạch xong cần tính ngay cách xử lý rơm. Ảnh: Dzikra Imron/Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Cải tạo đất ruộng sau khi xử lý rơm

• Rửa mặn, xả phèn: ruộng phèn cần xả nước đúng lúc để hạn chế độc chất tích lại. Xem thêm bài bón phân cho lúa theo từng giai đoạn để chuẩn bị nền dinh dưỡng.
• Bổ sung hữu cơ: giúp đất tơi xốp, rễ ăn sâu và khỏe, nền tảng để lúa chống đổ ngã tốt hơn.
• San phẳng: ruộng bằng giúp nước đều, rơm không dồn một góc.
• Ốc bươu vàng, lúa cỏ: đầu vụ cần kiểm soát; xem ốc bươu vàng hại lúa sạ và quản lý lúa cỏ.

Lưu ý khi làm thực tế tại ruộng

Ruộng làm hai đến ba vụ một năm thường ít thời gian giữa hai vụ, nên việc xử lý rơm dễ bị làm vội. Bà con nên tính lịch từ trước: gặt xong rải rơm ngay, vùi hoặc xới sớm, xả nước cho trôi chất độc rồi mới sạ. Nếu lượng rơm quá nhiều, có thể thu bớt một phần rơm khỏi ruộng để phần còn lại phân hủy dễ hơn.

Trong quá trình ngâm ủ, nếu thấy nước ruộng có mùi chua, váng đỏ hoặc đen, nên xả nước và thay nước mới. Quan sát rễ lúa mấy ngày đầu sau sạ: rễ trắng, mọc đều là tốt, rễ đen, ngắn là dấu hiệu cần xử lý ngay. Bà con ruộng đất phèn cần đặc biệt cẩn thận vì độc chất hữu cơ cộng với phèn làm lúa khó phục hồi.

Giải pháp từ Giang Tây

Cách dùng theo hướng dẫn trên nhãn. Sản phẩm chỉ hỗ trợ cải tạo đất, không thay thế việc làm đất, quản lý nước và bón phân cân đối.

Mua ở đâu, đặt hàng thế nào?

Để cải tạo đất sau khi xử lý rơm rạ, bà con có thể đặt GF Extra 80 OM (hữu cơ nở 80 OM) và GT 7 (cải tạo đất, hạ phèn) tại Giang Tây. Công ty CP TMDV Giang Tây – 6/12 Lê Văn Sô, phường Bình Thủy, TP Cần Thơ – Hotline 0971 237 669 / 0967 29 39 09 – giao hàng toàn miền Tây, miễn phí ship đơn từ 300.000đ.

Câu hỏi thường gặp

Có nên đốt rơm rạ cho nhanh không?

Không nên. Đốt làm mất chất hữu cơ của đất, khói ảnh hưởng sức khỏe và dễ cháy lan. Nên vùi, ủ hoặc thu gom làm việc khác.

Cày vùi rơm xong bao lâu thì sạ?

Tùy lượng rơm, độ ẩm và chế phẩm sử dụng. Nên để rơm mục bớt, đất ráo mùi chua rồi mới xuống giống để tránh nghẹt rễ lúa non.

Vì sao sạ sớm trên rơm tươi lúa bị vàng lá?

Rơm tươi phân hủy trong nước sinh độc chất hữu cơ làm rễ yếu. Dấu hiệu thường là rễ đen, lúa chậm phát triển.

Có cần bón thêm phân sau khi vùi rơm?

Có. Rơm phân hủy cần vi sinh vật dùng đạm, nên vẫn bón đủ phân nền theo giai đoạn của lúa.

Kết luận

Xử lý rơm rạ sau thu hoạch gồm vài bước: rải rơm đều, vùi hoặc ủ với chế phẩm, xả nước, cải tạo đất rồi mới xuống giống. Làm đúng, rơm thành phân nuôi đất và vụ sau lúa khỏe hơn.

Mọi sản phẩm đều pha và dùng theo hướng dẫn trên nhãn, giữ thời gian cách ly trước thu hoạch. Bà con cần tư vấn cụ thể cho thửa ruộng, vườn nhà mình, gọi 0967 293 909 hoặc nhắn fanpage CH VTNN Giang Tây.

Công Ty CP TMDV Giang Tây

Add: 6/12 Lê Văn Sô - An Thới - Bình Thủy - Cần Thơ

Hotline: 0967.29.39.09 Email: giangtay.co@gmail.com