NHỆN ĐỎ SẦU RIÊNG MÙA KHÔ: NHẬN BIẾT VÀ XỬ LÝ

Nhện đỏ sầu riêng tăng nhanh vào mùa khô làm lá bạc và rụng sớm. Bài viết hướng dẫn nhận biết và xử lý.

Nhện đỏ sầu riêng là đối tượng hại thường tăng nhanh vào mùa khô ở miền Tây: lá chuyển bạc, ngả đồng, rồi vàng và rụng sớm, ảnh hưởng đến khả năng quang hợp của cây. Nhện rất nhỏ, thường nấp ở mặt dưới lá nên bà con dễ bỏ sót. Bài này giúp nhận biết nhện đỏ sớm, hiểu vì sao mùa khô nhện bùng phát và cách quản lý vườn an toàn, hiệu quả.

Nhện hại thường sống ở mặt dưới lá, hút nhựa và đẻ trứng tròn trong suốt. Ảnh minh họa nhện hai chấm (Tetranychus urticae): wynand_uys/iNaturalist, CC BY.

Dấu hiệu nhận biết nhện đỏ trên sầu riêng

• Trên lá: xuất hiện các chấm li ti trắng bạc hoặc vàng nhạt do nhện chích hút, lá dần xỉn màu, như phủ lớp bụi; nặng thì lá chuyển nâu và rụng.
• Mặt dưới lá: có nhện nhỏ như hạt bụi màu đỏ, vàng hoặc xanh, kèm trứng tròn nhỏ; khi nhiều có thể thấy tơ mỏng giăng.
• Cách kiểm tra: lấy tờ giấy trắng đặt dưới cành, vỗ nhẹ hoặc dùng kính lúp soi mặt dưới lá, thấy những chấm nhỏ di chuyển là nhện.

Nhện và trứng trên mặt dưới lá, cần soi kỹ mới thấy. Ảnh: ecoman/iNaturalist, CC BY.

Nguyên nhân nhện đỏ bùng phát mùa khô

• Nắng nóng, ít mưa: nhện sinh sản nhanh khi trời khô, nhiệt độ cao; mưa và độ ẩm cao thường làm giảm mật độ.
• Bụi đường, vườn thiếu nước tưới: cây thiếu nước, lá bám bụi tạo điều kiện cho nhện.
• Mất thiên địch: nhện bắt mồi, bọ rùa nhỏ bị tiêu diệt khi phun thuốc phổ rộng liên tục.
• Dùng một loại thuốc nhiều lần: nhện có vòng đời ngắn, dễ quen thuốc khi dùng lặp lại cùng một nhóm.

Nhện trưởng thành và trứng. Ảnh: ecoman/iNaturalist, CC BY.

Nhện đỏ ảnh hưởng thế nào đến cây sầu riêng?

Lá là nơi cây tạo ra đường bột để nuôi hoa và trái. Khi nhện hút nhựa làm lá bạc và rụng sớm, cây yếu đi, khả năng ra đọt, nuôi hoa và nuôi trái đều bị ảnh hưởng. Vì thế vườn sầu riêng trong mùa khô, nhất là giai đoạn chuẩn bị ra hoa và nuôi trái, cần được theo dõi kỹ hơn bình thường. Một con nhện cái có thể đẻ nhiều trứng, vòng đời ngắn nên chỉ cần vài ngày thuận lợi là mật độ đã tăng rõ. Vườn bón phân cân đối, lá dày, cây đủ nước thường chịu được nhện tốt hơn vườn cây yếu, thiếu nước.

Biện pháp phòng trừ nhện đỏ tổng hợp

1. Tưới nước đủ ẩm, tưới tạt tán vào buổi sáng mát để rửa bụi và làm giảm nhện; không để vườn khô kéo dài.
2. Làm sạch bụi, cỏ dại ở lối đi và bờ vườn.
3. Thăm vườn mỗi tuần vào mùa khô, soi mặt dưới lá ở nhiều cây, nhiều vị trí.
4. Giữ thiên địch: hạn chế dùng thuốc phổ rộng, nhất là thuốc mạnh trên đọt khi chưa cần thiết.
5. Phun khi mật độ còn thấp, chú ý phun kỹ mặt dưới lá, pha đúng liều trên nhãn, luân phiên hoạt chất giữa các lần phun.
6. Giữ thời gian cách ly trước thu hoạch, không phun lúc nắng gắt.

Nhện hại lá cận cảnh. Ảnh: wynand_uys/iNaturalist, CC BY.

Giải pháp từ Giang Tây khi vườn có nhện đỏ

Theo tư vấn của Giang Tây cho nhện đỏ trên cây ăn trái, bà con có thể tham khảo Fier 500WP (dạng bột thấm nước, pha với nước rồi phun) và Abathai 3.6EC (dạng nhũ dầu). Hai sản phẩm có cơ chế khác nhau nên có thể luân phiên giữa các lần phun. Cách dùng: pha theo hướng dẫn trên nhãn, phun khi mật độ nhện còn thấp và chú ý phun mặt dưới lá. Không có thuốc nào đảm bảo sạch hết chỉ sau một lần phun, vì nhện sinh sản nhanh và trứng còn sót; bà con cần kiểm tra lại vườn sau phun và phối hợp tưới nước, vệ sinh vườn.

Vườn mùa khô thường có thêm các đối tượng chích hút khác, bà con xem thêm bài rầy nhảy (rầy xanh) hại sầu riêng, rệp sáp trên sầu riêng và bệnh thán thư sầu riêng để theo dõi đồng bộ. Khi vườn có rầy hoặc bọ trĩ đi kèm, tham khảo Rầy Nước - Yamida 100SL (chai 240ml): đặt qua Facebook 108.000đ (giá gốc 120.000đ).

Câu hỏi thường gặp về nhện đỏ sầu riêng

Nhện đỏ có thật sự màu đỏ không?

Tên gọi chung là nhện đỏ, nhưng nhện có thể đỏ, vàng hoặc xanh nhạt tùy loài và giai đoạn. Điểm chung là rất nhỏ và nằm ở mặt dưới lá.

Lá bạc có phải luôn do nhện không?

Không. Lá bạc, vàng cũng có thể do bọ trĩ, thiếu nước, nắng gắt hoặc bệnh. Cần soi mặt dưới lá để chắc chắn.

Phun nước có thay được thuốc không?

Tưới tạt tán giúp giảm mật độ nhện và bụi nhưng khi nhện đã nhiều thì cần kết hợp biện pháp phòng trừ khác.

Vì sao phun xong vài hôm nhện lại nhiều?

Do trứng còn sót hoặc nhện từ vườn bên bay sang, và có thể do dùng lặp một nhóm thuốc. Kiểm tra lại sau phun và luân phiên thuốc theo hướng dẫn.

Nên ghi chép gì để lần sau phòng nhện tốt hơn?

Bà con nên ghi lại ngày phát hiện nhện, thời tiết, loại thuốc đã dùng và kết quả sau vài ngày. Nhờ đó mùa khô năm sau biết lúc nào cần kiểm tra sớm và biết nên luân phiên thuốc ra sao.

Kết luận

Nhện đỏ sầu riêng mùa khô được hạn chế tốt nhất khi vườn đủ nước, sạch bụi, giữ thiên địch, kiểm tra đều và phun đúng lúc, đúng liều. Phát hiện sớm giúp giảm thiệt hại và giảm số lần phun thuốc.

Cần tư vấn riêng cho vườn nhà, bà con gọi 0967 293 909 hoặc nhắn fanpage CH VTNN Giang Tây, kỹ sư của Giang Tây sẽ hỏi tuổi cây, giai đoạn và tình trạng vườn rồi hướng dẫn cụ thể.

Công Ty CP TMDV Giang Tây

Add: 6/12 Lê Văn Sô - An Thới - Bình Thủy - Cần Thơ

Hotline: 0967.29.39.09 Email: giangtay.co@gmail.com