BỆNH ĐỐM NÂU THANH LONG (TẮC KÈ): DẤU HIỆU VÀ CÁCH PHÒNG TRỪ
Mục lục
- Dấu hiệu nhận biết bệnh đốm nâu thanh long
- Trên cành
- Trên trái
- Nguyên nhân và điều kiện phát sinh bệnh đốm nâu
- Biện pháp phòng trừ bệnh đốm nâu thanh long
- 1. Vệ sinh vườn – quan trọng nhất
- 2. Tỉa cành, giữ trụ thông thoáng
- 3. Tưới nước và bón phân hợp lý
- 4. Thăm vườn và xử lý sớm
- Giải pháp từ Giang Tây
- Câu hỏi thường gặp về bệnh đốm nâu thanh long
- Bệnh đốm nâu thanh long có lây không?
- Cành đã thủng lỗ có hồi phục được không?
- Khi nào cần phun thuốc phòng bệnh đốm nâu?
Bệnh đốm nâu thanh long (bà con hay gọi là bệnh tắc kè) do nấm Neoscytalidium dimidiatum gây ra, làm cành nổi đốm cam nâu rồi thủng lỗ, trái bị đốm xấu mã và mất giá. Cách phòng hiệu quả nhất là vệ sinh vườn, cắt bỏ cành bệnh, tỉa thông thoáng, tưới gốc thay vì tưới phun lên tán, bón phân cân đối và phun thuốc trừ bệnh khi vết bệnh mới chớm, pha theo hướng dẫn trên nhãn.
Ở các vùng thanh long Long An, Tiền Giang, Vĩnh Long, Đồng Tháp, bệnh đốm nâu là nỗi lo thường trực vì vườn đã nhiễm thì nguồn bệnh tồn tại quanh năm trên cành. Bài viết dưới đây giúp bà con nhận biết bệnh đốm nâu thanh long từ sớm và xây dựng cách phòng theo hướng tổng hợp.

Dấu hiệu nhận biết bệnh đốm nâu thanh long
Trên cành
- Giai đoạn đầu: trên cành non xuất hiện các chấm nhỏ màu trắng vàng, hơi lõm, có khi giữa chấm có điểm màu cam.
- Sau đó chấm lớn dần, nổi gồ, chuyển sang màu cam đến nâu đỏ, xung quanh thường có quầng vàng hoặc vùng mô úng nước màu nâu sẫm. Nhiều đốm liên kết thành mảng lớn.
- Trên vết bệnh già có nhiều chấm đen li ti, đó là ổ chứa bào tử của nấm. Mỗi ổ phát tán rất nhiều bào tử sang cành non.
- Cuối cùng vết bệnh khô, bong ra, để lại lỗ thủng trên cành, cành xơ xác, mất sức nuôi trái.

Trên trái
Trên trái non và đài hoa, bệnh bắt đầu bằng các đốm trắng vàng lõm, thường tập trung ở một phía trái nằm sát cành bệnh. Sau đó đốm hóa nâu, khô, liên kết thành mảng, có khi làm nứt vỏ. Trái bị đốm dù ruột vẫn ăn được nhưng xấu mã, khó bán, dễ bị ép giá và dễ nhiễm thêm các nấm gây thối sau thu hoạch.

Nguyên nhân và điều kiện phát sinh bệnh đốm nâu
- Tác nhân: nấm Neoscytalidium dimidiatum, gây hại trên cành, đài hoa và trái.
- Thời tiết nóng ẩm: các nghiên cứu khoa học cho thấy nấm nảy mầm và phát triển nhanh hơn khi nhiệt độ tăng từ 20°C lên 35°C. Mùa mưa, sương nhiều, ẩm độ cao là lúc bệnh bùng phát.
- Cách lây lan: bào tử từ vết bệnh văng theo nước mưa, gió và nước tưới phun lên đầu, rơi vào chồi non, đài hoa, trái non và bắt đầu chu kỳ bệnh mới.
- Nguồn bệnh tích lũy: nếu trong giai đoạn nuôi cành vườn để nhiều cành bệnh thì đến mùa trái, tỷ lệ trái bị đốm cũng cao. Vì vậy giữ nguồn bệnh ở mức thấp là yếu tố quyết định.

Biện pháp phòng trừ bệnh đốm nâu thanh long
1. Vệ sinh vườn – quan trọng nhất
Cắt bỏ cành bệnh nặng, gom ra khỏi vườn để tiêu hủy, không bỏ lại dưới gốc hay trên trụ. Thực tế ở nhiều vườn cho thấy kết hợp vệ sinh vườn nghiêm ngặt với chương trình phun thuốc hợp lý có thể phục hồi cả vườn từng bị bệnh nặng.
2. Tỉa cành, giữ trụ thông thoáng
Tỉa bớt cành già, cành sát đất, cành chen chúc để tán thông thoáng, mau khô sau mưa. Nên tỉa lúc trời khô ráo, lau sát trùng dao kéo sau mỗi trụ để không mang bệnh từ trụ này sang trụ khác.
3. Tưới nước và bón phân hợp lý
Hạn chế tưới phun mưa lên tán vì nước văng làm phát tán bào tử; ưu tiên tưới gốc hoặc tưới nhỏ giọt. Bón phân cân đối, không bón dư đạm làm cành non mềm yếu, tăng phân hữu cơ để cây có bộ rễ khỏe, cành chắc.
4. Thăm vườn và xử lý sớm
Thăm vườn mỗi tuần, nhất là các giai đoạn ra cành non, ra hoa và trái non. Thấy chấm trắng vàng đầu tiên thì cắt bỏ phần bệnh và phun thuốc trừ bệnh ngay, không đợi vết bệnh lan rộng. Bao trái sớm cũng giúp giảm bào tử bám lên vỏ trái.
Giải pháp từ Giang Tây

- H EXTRA 150SC chai 500ml: đặc trị lem lép hạt, thán thư; đặc trị cháy lá sầu riêng. Đặt qua Facebook 184.500đ (giá gốc 205.000đ).
- ECO 86 hũ 500gr: trừ 6 bệnh: thối rễ, thối thân, héo rễ, đốm lá, phấn trắng và đạo ôn trên lúa. Đặt qua Facebook 252.000đ (giá gốc 280.000đ).

Cách dùng: pha theo hướng dẫn trên nhãn, phun khi bệnh mới chớm, luân phiên thuốc khác nhóm cơ chế và giữ đúng thời gian cách ly trước thu hoạch. Thuốc chỉ phát huy tốt khi đi kèm vệ sinh vườn. Miễn phí giao hàng đơn từ 300.000đ.
Câu hỏi thường gặp về bệnh đốm nâu thanh long
Bệnh đốm nâu thanh long có lây không?
Có. Bào tử nấm từ vết bệnh văng theo mưa, gió, nước tưới và bám theo dao kéo, nên một trụ bệnh có thể lây ra cả vườn nếu không vệ sinh.
Cành đã thủng lỗ có hồi phục được không?
Vết bệnh đã hoại tử thì không lành lại như cũ. Nên cắt bỏ cành bệnh nặng để giảm nguồn bệnh và chăm cành mới khỏe.
Khi nào cần phun thuốc phòng bệnh đốm nâu?
Khi thấy chấm bệnh đầu tiên trên cành non, đài hoa, trái non, nhất là mùa mưa, nóng ẩm. Phun theo hướng dẫn trên nhãn và luân phiên thuốc.
Xem thêm: Bọ trĩ, rệp sáp hại thanh long và cách phòng trừ.
Phòng bệnh đốm nâu thanh long cần làm đều tay quanh năm: vệ sinh vườn, tỉa cành, tưới gốc, bón phân cân đối và xử lý sớm. Cần tư vấn thêm, bà con gọi 0967 293 909 hoặc nhắn tin fanpage CH VTNN Giang Tây để kỹ sư hỗ trợ.