GÓC KHOA HỌC NHÀ NÔNG – TẬP 1: VÌ SAO RẦY NÂU NHỜN THUỐC?
Mục lục
Góc khoa học nhà nông là chuỗi video hoạt hình ngắn của Giang Tây, giải thích bằng hình vì sao sâu bệnh trên ruộng vườn diễn biến như vậy, để bà con dùng thuốc hiểu biết hơn. Tập 1 trả lời câu hỏi nhiều bà con trồng lúa gặp: vì sao phun hoài mà rầy nâu vẫn không giảm?
Vì sao rầy nâu nhờn thuốc?
Trong một đàn rầy luôn có vài con mang sẵn gien chịu thuốc. Lúc đầu số này rất ít. Mỗi lần phun, thuốc làm chết phần lớn rầy thường, còn những con chịu thuốc thì sống sót, đẻ trứng, truyền gien cho đời sau.
Rầy nâu sinh sản nhanh, mỗi vụ lúa có thể qua vài lứa. Cứ phun mãi một nhóm thuốc, sau vài lứa cả đàn đã là rầy chịu thuốc.
Chìa khoá và ổ khoá: vì sao thuốc cùng nhóm không thay được nhau
Mỗi nhóm hoạt chất đánh vào một điểm riêng trong cơ thể rầy, giống như chìa khoá tra vào ổ khoá. Các hoạt chất cùng nhóm, ví dụ nhóm 4A gồm imidacloprid, thiamethoxam…, tra chung một ổ khoá. Rầy đã chịu được chất này thì thường cũng chịu được chất kia.
Vì vậy pha hai thuốc cùng nhóm vào một bình không thêm cách đánh mới. Rầy vẫn chỉ gặp một ổ khoá.
Luân phiên đúng cách
- Lứa rầy này dùng một nhóm, lứa sau đổi sang nhóm có cơ chế tác động khác.
- Nhìn tên hoạt chất in trên nhãn, đừng chỉ nhìn tên thương mại. Hai chai khác tên vẫn có thể cùng một hoạt chất.
Giữ thiên địch trên đồng
Đừng phun sớm khi chưa cần. Phun sớm làm chết nhện, bọ xít mù xanh, là những thiên địch ăn rầy. Trứng rầy nằm trong bẹ lúa vẫn nở, không còn thiên địch thì rầy dễ bùng phát trở lại.
Bà con nhớ nha
- Thăm đồng thường xuyên.
- Phun khi mật số rầy cao.
- Luân phiên nhóm hoạt chất.
- Pha đúng liều trên nhãn, đủ thời gian cách ly.
Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng.
Nguồn: Viện Nghiên cứu Lúa Quốc tế (IRRI); Ủy ban Hành động Kháng thuốc trừ sâu (IRAC); Datta và cộng sự, 2021.