THỐI TRÁI MÍT: NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH PHÒNG TRỪ HIỆU QUẢ

Thối trái mít thường xuất hiện vào mùa mưa, do nấm xâm nhập qua vết sâu đục hoặc vết nứt trên vỏ. Bài viết giúp nhà vườn nhận biết sớm và phòng trừ tổng hợp.

Thối trái mít là tình trạng trái bị mềm nhũn, nứt vỏ, chảy nước rồi hư hỏng từ ngoài vào trong, thường nặng nhất vào mùa mưa. Nguyên nhân hay gặp là nấm bệnh xâm nhập qua vết sâu đục trái hoặc vết nứt trên vỏ, cộng với vườn ẩm, tán rậm, trái chạm đất.

Cách xử lý hiệu quả là phòng từ sớm: tỉa tán cho thoáng, bao trái, thu gom trái hư mang ra khỏi vườn, theo dõi sâu đục trái ngay khi trái còn nhỏ, rồi mới dùng thuốc phòng bệnh đúng nhãn khi cần. Bài này đi qua từng bước để bà con tự áp dụng được ngay ở vườn mít miền Tây.

Dấu hiệu nhận biết thối trái mít

Bà con đi vườn buổi sáng, nhất là sau những cơn mưa kéo dài, nên nhìn kỹ từng trái từ lúc còn nhỏ. Thối trái mít thường biểu hiện qua các dấu hiệu sau:

• Trên vỏ xuất hiện vết thâm, nâu hoặc đen, mềm và hơi lõm, vết lan dần ra xung quanh.
• Vết bệnh có thể rỉ nước hoặc chảy nhựa, có mùi chua khi trái đã hư bên trong.
• Có thể thấy lớp sợi nấm trắng, xám hoặc đen bám trên vỏ, nhất là chỗ trái chạm đất hoặc chỗ hai trái tì vào nhau.
• Cắt trái ra thấy múi mềm, nâu, thối rữa; cuống trái có thể bị đen và héo.
• Gần vết bệnh đôi khi có lỗ nhỏ kèm phân sâu màu nâu, dấu hiệu sâu đục trái đã vào trước.

Thối trái mít: vỏ và ruột trái bị hư hỏng. Ảnh: Cun Cun/Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Nguyên nhân – điều kiện phát sinh thối trái mít

Thối trái mít không phải do một nguyên nhân đơn lẻ. Theo kinh nghiệm nhà vườn và các tài liệu về cây ăn trái, bệnh bùng phát khi hội đủ ba yếu tố: có mầm nấm, có vết thương trên trái và có ẩm độ cao.

• Vết thương trên trái: sâu đục trái, trái nứt do mưa nhiều sau thời gian khô hạn, trái bị trầy xước do cành lá cọ xát hoặc do chạm đất. Nấm đi vào theo những vết này.
• Ẩm độ cao, vườn rậm rạp: tán mít kín, ít gió, cỏ cao, đất đọng nước khiến nấm phát triển nhanh và trái lâu khô.
• Nguồn bệnh còn trong vườn: trái hư, cuống khô, lá rụng không dọn đi là nơi nấm tồn tại và lây sang trái mới.
• Cây yếu hoặc nuôi trái mất cân đối: bón nhiều đạm, thiếu trung vi lượng hoặc cây mang quá nhiều trái làm vỏ trái kém chắc, dễ nứt và dễ nhiễm bệnh.

Sâu đục trái mít mở đường cho nấm

Ở nhiều vườn, sâu đục trái là “cửa ngõ” của thối trái. Bướm sâu đục trái mít (tên khoa học Diaphania caesalis) đẻ trứng trên trái non hoặc cuống; sâu non nở ra đục vào bên trong, thải phân ra ngoài. Vết đục không lớn nhưng đủ để nước mưa và bào tử nấm vào, trái hư dần từ trong ruột. Vì vậy phòng sâu đục trái cũng chính là phòng thối trái.

Bướm sâu đục trái Diaphania caesalis. Ảnh: Ashokjbp/Wikimedia Commons, CC BY 4.0

Biện pháp phòng trừ tổng hợp thối trái mít

Làm đồng bộ các bước dưới đây sẽ giúp giảm hẳn tỷ lệ trái hư, đỡ phải phun thuốc nhiều lần:

1. Tỉa cành, tạo tán thông thoáng: cắt bỏ cành khuất, cành sát đất sau thu hoạch để nắng gió vào được trong tán, trái mau khô sau mưa.
2. Dọn vườn thường xuyên: nhặt trái hư, trái rụng, cuống khô, lá rụng mang ra khỏi vườn và chôn hoặc xử lý, không vứt quanh gốc.
3. Thoát nước tốt: đào mương, lên liếp cao, không để nước đọng quanh gốc, nhất là mùa mưa. Cắt cỏ thấp để vườn đỡ ẩm.
4. Theo dõi sâu đục trái từ khi trái còn nhỏ: kiểm tra cuống và vỏ trái, thấy lỗ đục, phân sâu thì bỏ trái bị nặng và xử lý ngay đợt đầu khi mật độ còn thấp.
5. Bao trái hoặc chống tì đè: bao trái bằng túi lưới hoặc túi vải thoáng, kê đỡ cho trái không chạm đất, tránh hai trái ép sát nhau.
6. Bón phân cân đối: không bón dư đạm, bổ sung trung vi lượng đúng giai đoạn để vỏ trái chắc, hạn chế nứt.
7. Phun phòng bệnh khi thời tiết bất lợi: trước và trong đợt mưa kéo dài, có thể dùng thuốc trừ nấm bệnh phù hợp, pha đúng liều trên nhãn và giữ thời gian cách ly trước thu hoạch.

Trái mít non khỏe, vỏ lành là nền tảng để phòng bệnh. Ảnh: Aldrina A Manashe/Wikimedia Commons, CC0

Nếu vườn bà con từng bị xì mủ thân, nấm bệnh trên thân cũng là nguồn lây cho trái. Bà con có thể xem thêm cách phòng trị bệnh xì mủ mít và nguyên nhân và cách khắc phục xơ đen trên mít để chăm vườn toàn diện hơn.

Giải pháp từ Giang Tây

Giang Tây không bán thuốc “trị dứt điểm”. Chúng tôi tư vấn cách dùng sản phẩm đúng thời điểm, kết hợp với các biện pháp vườn ở trên. Hai sản phẩm bà con mít hay hỏi:

Cách dùng: pha theo hướng dẫn trên nhãn, phun khi bệnh còn nhẹ, giữ đúng thời gian cách ly trước khi hái trái. Hai sản phẩm này giúp bà con kiểm soát nấm bệnh trên thân, cành là nguồn lây sang trái; riêng sâu đục trái và vết thối đã lan rộng, bà con nên nhắn hoặc gọi để kỹ sư Giang Tây hỏi kỹ tình trạng vườn rồi mới tư vấn.

Mua ở đâu? Thần Y 722SL và ALIMET 80WG có tại Công ty CP TMDV Giang Tây – 6/12 Lê Văn Sô, phường Bình Thủy, TP Cần Thơ – Hotline 0971 237 669 / 0967 29 39 09 – giao hàng toàn miền Tây, miễn phí ship đơn từ 300.000đ.

Câu hỏi thường gặp về thối trái mít

Thối trái mít có lây sang trái khác không?

Có. Nấm từ trái hư phát tán qua nước mưa và gió, lây sang trái kế bên nhất là khi trái tì sát nhau. Vì vậy cần hái bỏ trái hư sớm và mang ra khỏi vườn.

Mưa nhiều có chắc chắn bị thối trái không?

Không chắc chắn, nhưng nguy cơ tăng mạnh. Vườn thoáng, thoát nước tốt, trái không bị sâu đục thì hạn chế bệnh nhiều hơn vườn rậm và ngập.

Có nên phun thuốc ngay khi thấy một trái thối?

Nên xử lý nguồn bệnh trước: bỏ trái hư, tỉa thoáng, kiểm tra sâu đục. Nếu thời tiết còn mưa nhiều, có thể phun phòng cho các trái còn lại, pha đúng liều trên nhãn và giữ thời gian cách ly.

Trái mít bị sâu đục có ăn được không?

Phần trái đã thối, có mùi lạ hoặc nhớt thì không nên dùng. Trái chỉ có vết đục nhỏ nhưng chưa hư, bà con cắt bỏ phần hư, kiểm tra kỹ rồi hẵng dùng; trái bán ra thị trường nên loại bỏ trái bị đục để giữ uy tín vườn.

Kết luận

Thối trái mít xử lý tốt nhất bằng cách phòng: vườn thoáng, dọn sạch trái hư, bao trái, theo dõi sâu đục trái và dùng thuốc phòng bệnh đúng thời điểm. Bà con cần tư vấn cụ thể cho vườn mình, hãy gọi 0967 293 909 hoặc nhắn fanpage CH VTNN Giang Tây. Giang Tây – 6/12 Lê Văn Sô, phường Bình Thủy, TP Cần Thơ – Hotline 0971 237 669 / 0967 29 39 09 – giao hàng toàn miền Tây, miễn phí ship đơn từ 300.000đ.

Công Ty CP TMDV Giang Tây

Add: 6/12 Lê Văn Sô - An Thới - Bình Thủy - Cần Thơ

Hotline: 0967.29.39.09 Email: giangtay.co@gmail.com